Uitbuiting en machtsmisbruik kennen vele vormen

Tomas VANHESTE
Correspondent Europa tussen macht en verbeelding
Beste lezer,

Op vele voorpagina’s prijkte deze week een Europees succesverhaal. Eindelijk waren ze het in de EU eens geworden over de bestrijding van verdringing op de arbeidsmarkt.

Maar zo Europees blijkt dat succesverhaal toch niet te zijn. Elk land heeft zijn eigen held. Frankrijk hijst president Macron op de troon die heeft laten zien dat hij serieus werk wil maken van een Europa dat beschermt. Nederland salueert afzwaaiend PvdA-minister Lodewijk Asscher, die al jaren geleden aan de alarmbel trok over goedkope Polen die Nederlandse arbeiders het brood uit de mond stoten. België prijst eurocommissaris Marianne Thyssen, die de plannen maakte om sociale dumping aan te pakken.

In Oost-Europa nemen sommigen dan weer helemaal geen overwinning waar van een ‘sociaal Europa’ dat komaf maakt met uitbuiting van arbeiders en oneerlijke concurrentie. Onder meer Polen en Hongarije stemden tegen het maandagnacht door de ministers van sociale zaken gesloten akkoord. Daar zien ze in de strijd tegen sociale dumping een protectionistische poging van machtige, rijke landen zich af te sluiten voor werknemers van elders voor wie de bereidheid voor een lager loon te werken een van hun schaarse concurrentievoordelen is.

Bij al het gejubel vergaten sommigen ook nog eens goed te kijken naar wat er precies was besloten na vele onderhandelingsronden. De kranten berichtten er al over op basis van het persbericht dat na afloop naar buiten werd gebracht, terwijl de precieze tekst van het gesloten compromis pas later beschikbaar was.

Daaruit blijkt, zoals ik in Lees hier m’n update over het compromis van maandag.deze update optikte, dat nog helemaal niet zo duidelijk is dat het mantra waarmee het besluit werd gebracht – ‘gelijk loon voor gelijk werk op dezelfde plaats’ – echt waar wordt gemaakt. Bovendien is er nog niets definitief. Want de onderhandelingen tussen Parlement en Raad moeten nog beginnen. En Agnes Jongerius, de Nederlandse onderhandelaar vanuit het Parlement en oud-vakbondsvoorzitter, is zeker nog niet uitgestreden.

Schaduweconomie en microjobs

Terwijl de ministers van Sociale Zaken maandagavond zaten te onderhandelen, twitterde denktank Bruegel Lees hier dat stuk.een stuk rond waarin medewerker Zsolt Darvas betoogde dat ze zich bezighielden met een weinig urgent probleem. Want het aantal gedetacheerde werknemers uit lagelonenlanden in West-Europa zou honderd keer lager liggen dan het aantal undeclared workers, mensen met een niet-officiële baan.

Niet alleen in omvang maar ook in ernst een vele malen groter probleem, vond Darvas. Dergelijke werknemers zijn volledig overgeleverd aan de grillen van hun werkgever, krijgen geen sociale bescherming en verdienen vaak minder dan het minimumloon. Dat leidt tot oneerlijke concurrentie en ondermijnt de verzorgingsstaat.

De schaduweconomie zou in West-Europese landen een omvang hebben die loopt van 9 procent van het bruto nationaal product in Luxemburg, al bepaald niet weinig, tot maar liefst 21 procent in België.

Ik stuurde de auteur een mailtje met de vraag waar hij die cijfers vandaan had. Hij verwees me naar Dat paper is hier te lezen.een paper waarin getallen staan over de periode tot 2007.

Het leken mij wat gedateerde en niet helemaal geloofwaardige cijfers. Bovendien kon ik mij wel vinden in de reactie van Agnes Jongerius, die ik de kritiek van Darvas voorlegde. ‘Er is altijd een groter probleem te vinden. Een oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea, nog veel erger.’

Maar de dag nadat ik had besloten de kritiek van Darvas in mijn update links te laten liggen, las ik in Le Soir over Hier vind je het onderzoek van Le Soir.een onderzoek dat de Belgische krant had gedaan naar mensen met minibanen. ‘26 euro per dag, het salaris van de microjobs’ was de kop. Via het webplatforms als Amazon Mechanical Turk en rapidworkers.com zouden in België duizenden mensen grijpstuivers verdienen met het liken van bepaalde merken op het internet en het tellen van tampondoosjes in supermarkten. Harde cijfers heeft Le Soir niet, maar het schrijft over een ‘groeiend leger van zombiewerkers.’

Machtsmisbruik in het Parlement

Uitbuiting en machtsmisbruik, het treft meestal de meest kwestbaren aan de onderkant van de arbeidsmarkt, illegalen en laagopgeleiden.

Maar het komt natuurlijk ook in de beste kringen voor. Volgende week spreek ik iemand die als medewerker in het Europees Parlement lange uren maakte, zich geterroriseerd en uitgebuit voelde en met een burn-out eindigde.

Het zijn voor veel parlementaire assistenten en stagiairs in het Parlement maar al te herkenbare ervaringen. In een kwetsbare positie, vaak zonder vast contract, werken ze zich een slag in de rondte om de begeerlijke job maar te behouden.

Velen krijgen daarbij ook nog eens te maken met seksuele intimidatie. Jeanne Ponté, een Franse parlementair medewerkster, was er in 2014 slachtoffer van. Sindsdien hield ze In dit artikel is een video opgenomen waarin ze erover vertelt.een notitieboekje bij, waarin ze bijna vijftig gevallen van seksuele intimidatie in het Europees Parlement boekstaafde.

Achter de mooie woorden over Europese eendracht en solidariteit gaat niet zelden een lelijke werkelijkheid van verdeeldheid en machtsverschil schuil.

oktober 29, 2017Permalink

Jim van Os

Mensen reduceren tot een diagnose is een ingreep in de identiteit’

180 graden: Jim van Os

Psychiater (57) veranderde van standpunt over de juiste behandeling bij psychisch lijden.
Marjon Bolwijn
Jim van Os is psychiater aan het UMC Utrecht. ©Ivo van der Bent / de Volkskrant

Oude standpunt

‘Psychische aandoeningen zoals schizofrenie en depressie hebben duidelijke kenmerken. Alle tweehonderd stoornissen en symptomen staan in de DSM, de ‘bijbel’ van de psychiatrie. Daarmee kunnen hulpverleners objectief diagnosticeren. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit welke behandeling bij welke aandoening past en verpakt die in richtlijnen waar je op kunt bouwen. Het doel van behandelen is symptomen verminderen. De geneeskunde die aan de universiteit en in de opleiding tot psychiater wordt onderwezen is van een verbluffende logica. Als expert weet je hoe de mens in elkaar zit en hoe te handelen.’

Het Keerpunt

De wet­ma­tig­he­den zijn veel zwakker dan wordt voorgesteld

‘Twee ontdekkingen deden mij inzien dat deze logica zeer wankel is. Na mijn studie geneeskunde in Amsterdam ging ik verder studeren in Bordeaux en daarna in Londen. Tot mijn verbijstering bleek de diagnose schizofrenie in Frankrijk iets heel anders in te houden dan in Engeland. Ze hanteren er andere symptomen. Ook de prognose en behandeling verschillen. Een onderzoek onder psychiaters in beide landen bevestigde dit. Ik concludeerde dat de diagnostiek van psychisch lijden wellicht meer te maken heeft met cultuur dan met waardevrije wetenschap. Het maakte mij sceptisch over de op ‘bewijs’ gebaseerde diagnose- en behandelrichtlijnen.

‘Die scepsis werd gevoed door ervaringen van familieleden met psychische klachten. Mijn nicht bijvoorbeeld kreeg uiteenlopende diagnoses: een bipolaire stoornis, zei de een. Nee, schizofrenie, zei de ander. Een persoonlijkheidsstoornis, meende een collega. In werkelijkheid is psychisch lijden een mix van weinig specifieke symptomen als slapeloosheid, somberheid, angsten, geheugenproblemen, verslaving – en dat in verschillende gradaties en combinaties over de tijd. De wetmatigheden onder diagnostiek en behandeling zijn veel zwakker dan wordt voorgesteld.’

Diagnoses zijn labels die de persoon persen in een dia­gnos­tiek-be­han­del­richt­lijn voor de niet-be­staan­de gemiddelde patiënt

Nieuwe Standpunt

‘Diagnoses bij psychische klachten zijn slechts hypothesen. Het zijn labels die de persoon persen in een diagnostiek-behandelrichtlijn voor de niet-bestaande gemiddelde patiënt. Iemand met psychische klachten reduceren tot een wetenschappelijke abstractie is geen medische handeling – het is een dubieuze ingreep in de identiteit. Je academische cultuur mag voorschrijven dat schizofrenie bestaat, maar geeft je dat het recht om mensen dat label op te plakken? Er zijn patiënten die last hebben van extreme achterdocht, van geheugen- en concentratiestoornissen, die stemmen in hun hoofd horen, hun bed niet uitkomen. Maar allemaal op een verschillende manier en met een verschillend beloop. Hen allen ‘schizofreen’ noemen – met de meer of minder expliciete boodschap: je hebt een ongeneeslijke, chronische hersenziekte – dat is nogal wat. Terwijl er mensen zijn die maar één keer een psychose krijgen en daarna nooit meer.

‘Beter is het om als hulpverlener bij iedereen opnieuw verwonderd vragen te stellen: wat is er gebeurd, waar heb je last van, waar zit je kracht, wat zijn je doelen en wat heb je nodig om die te bereiken? Korte termijn symptoombestrijding is secondair aan het versterken van de weerbaarheid op lange termijn. Help de persoon zijn verhaal te ontwikkelen, inzicht te krijgen in onderliggende kwetsbaarheid en kracht, greep te krijgen op beperkingen en regie te pakken over de behandeling. En nieuwe doelen te formuleren die het leven zin kunnen geven.’

 Het effect

Het UMC Utrecht Her­sen­cen­trum en ik hebben elkaar gevonden in een hoger doel: de patiënt als partner

‘Nadat ik voor het eerst mijn nieuwe visie kenbaar maakte, in 2015 in NRC, werd ik op een medisch congres in de VS voor gek verklaard. Maar met een tegendraads geluid bereik je soms meer dan met polderen achter de schermen. Er is veel in beweging gekomen. Met collega’s heb ik een andere benadering van hulpverlening bij psychisch lijden beschreven in het boek Goede ggz!. De minister nodigde ons uit. Er lopen pilots in steden als Eindhoven, Rotterdam en Amsterdam, gebaseerd op kleinschaligheid, community en bevordering van de weerbaarheid. Ook werken we met e-communities, zodat mensen online aan lotgenotencontact en informatie kunnen komen in de veiligheid van hun woning. De e-community psychosenet.nl telt bijna 1 miljoen bezoekers per jaar. En ik werk nu bij het UMC Utrecht Hersencentrum. Vroeger kibbelde ik ermee, nu hebben we elkaar gevonden in een hoger doel: de patiënt als partner.’

oktober 22, 2017Permalink

Eberhard van der Laan

Deze week schreef aan de Amsterdamse raad dat de bom bij de Pegida-demonstratie in februari wel degelijk echt was. De media doken vervolgens massaal op het opgeklopte nieuwtje over de ‘bom’ – en dat is jammer, want de brief van de Amsterdamse burgemeester bevat wijze woorden die meer aandacht verdienen.

Legden alle politici hun beleid maar zo uit als Eberhard van der Laan

Correspondent Politie & Criminaliteit
Bart DE KONING
Afbeelding van de rookbommen uit het politiedossier van Matt.

Het was een verrassend bericht in Lees hier het Parool-artikel.Het Parool, deze week: ‘Nepbom’ bij Pegida-demonstratie bij Stopera was toch echt. En al snel las je op Het bericht van Nu.nl.Nu.nl, Het bericht op de Telegraafsite.Telegraaf.nl, Het bericht van de NOS.Nos.nl, Dit schreef het AD.AD.nl en Zie hier het bericht op The Post Online.The Post Online berichten van diezelfde strekking.

Het Parool baseerde zich op een Lees hier de brief.brief die Eberhard van der Laan naar de gemeenteraad had gestuurd om de gang van zaken rond de demonstraties van Pegida en de NVU nog eens toe te lichten. En die brief, daar kunnen andere burgemeesters een voorbeeld aan nemen. Daar kom ik zo op terug.

Maar eerst wat Van der Laan over de bom schreef: ‘Voorlopig onderzoek heeft uitgewezen dat het verdachte pakket een vuurwerkbom betrof met eenontstekingsmechanisme dat van afstand kon worden bediend. Een explosie tijdens de demonstratie had verstrekkende gevolgen kunnen hebben.’

Het Parool baseert de ‘nepbom’ op het politiedossier van Matt Cornell. Hij is de Amerikaanse student die in februari werd gearresteerd omdat hij verdacht werd van het plaatsen van de ‘bom.’ Cornell bleek volledig onschuldig en stond anderhalve dag later alweer op straat. Daarover schreef ik in juli een uitgebreide Lees mijn reconstructie hier terug.reconstructie – op basis van het politiedossier. Het vreemde is dat uit dat dossier direct duidelijk wordt dat hetniet om een echte bom ging. Die rookbommen zijn met de beste wil van de wereld niet als een explosief te zien, zoals filmpjes op Zie hier een filmpje van deze rookbommen.YouTube laten zien: ze knallen niet, maar geven een paar minuten flinke rookwolken.

In het eerste verhoor spreekt de recherche dan ook niet over een bom, maar vragen ze alleen naar vuurwerk en rookbommen. De recherche verwachtte ook niet dat Matt Cornell echte explosieven in huis zou hebben. Hij werd ’s ochtends om tien minuten over zes door een team rechercheurs van zijn bed gelicht – een gebruikelijk tijdstip om verdachten in hun slaap te verrassen. Als de politie hem echt gevaarlijk had gevonden was hij door een gespecialiseerd arrestatieteam (AT) opgepakt – midden in de nacht.

Pas in het tweede verhaal van Het Parool volgt onder het tussenkopje ‘Bom of nepbom?’ wat meer nuance. Gemeente en politie erkennen dat het inderdaad geen explosieve bom was, maar dat een rookbom ook ‘flinke paniek’ had kunnen veroorzaken. Tja, dat zou theoretisch inderdaad kunnen. Het is een vergezocht scenario: supporters steken bij voetbalwedstrijden aan de lopende band rookbommen af, zonder dat er paniek ontstaat op de tribunes.

Al die ophef over de nepbom leidt af van twee andere zaken: Matt Cornell heeft nog steeds geen excuses aangeboden gekregen voor zijn arrestatie en geen vergoeding voor zijn ingebeukte voordeur. Zijn advocaat Caroline Buisman heeft daarover een schadeverzoek ingediend bij de rechtbank – de zaak dient op 30 september aanstaande.

Alle verstandige dingen waar het relletje van afleidde

Daarnaast leidt het relletje rond de bom af van alle verstandige dingen die Eberhard van der Laan ook schrijft in zijn brief over het waarborgen van soms tegenstrijdige grondrechten bij demonstraties. Dat is vaak heel lastig. De brief is zeer de moeite waard, omdat Van der Laan niet alleen de principes van botsende grondrechten in een rechtsstaat uiteenzet, maar ook praktisch uitlegt hoe de agent op straat daar in de hitte van het moment mee om moet gaan.

Amsterdam voelt zich ‘existentieel verbonden’ aan de demonstratievrijheid, schrijft Van der Laan. Maar zo’n grondrecht krijgt pas echt betekenis als de inhoud van zo’n demonstratie –bijvoorbeeld tegen de islam en tegen asielbeleid – fundamenteel botst met waar de gemeente Amsterdam voor staat. ‘Dat levert moeilijke afwegingen op, zeker als partijen in Amsterdam het grondrecht gebruiken op een manier die bij andere mensen tot pijn of angst leidt,’ schrijft Van der Laan.

Zo is een expliciete doelstelling dat de persvrijheid moet worden beschermd. De politie heeft op 6 februari een verslaggever van PowNews beschermd tegen een agressieve demonstrant die aan de befaamde microfoon met plopkap stond te rukken. Deze heeft een waarschuwing gekregen en is daarna meteen op vrije voeten gesteld – want de vrijheid van demonstratie is óók een grondrecht. Van der Laan is terecht trots op de manier waarop de politie dit heeft afgehandeld: ‘Het directe optreden door de politie bij dit incident is conform het draaiboek en exemplarisch voor dat beleid.’

Juist omdat er zoveel Joodse Amsterdammers zijn vermoord, is de oorlog in de hoofdstad nog steeds een open zenuw

En wat doe je als mensen met een hakenkruis komen aanzetten – zelfs als dat hakenkruis symbolisch in een prullenbak staat? Hoewel Amsterdam zeer liberaal is, hebben gemeente, Openbaar Ministerie en politie (de driehoek) hier een harde streep getrokken: geen nazi-symbolen: ‘Zo zijn er bij de NVU demonstratie vier personen aangehouden omdat zij de Hitlergroet deden of afbeeldingen bij zich droegen, die duidelijk antisemitisch van aard zijn, zoals een haakneus afgebeeld op een verbodsbord of een logo van een neonazistische organisatie.’

Van der Laan legt omstandig uit waarom alle hakenkruizen verboden zijn – ook als ze antifascistisch bedoeld zijn. Juist omdat er zoveel Joodse Amsterdammers zijn vermoord, is de oorlog in de hoofdstad nog steeds een open zenuw: ‘Het is mede om die reden dat de Amsterdamse driehoek tijdens manifestaties in Amsterdam geen hakenkruizen duldt; niet op spandoeken en zelfs niet als onderdeel van een verbodsbord of prullenbak.’

Ook in dit geval hanteert de jurist Van der Laan weer de mengeling van principiële argumenten en praktische toepasbaarheid: ‘In sommige gevallen is een hakenkruis ook niet eigenstandig strafbaar. Zo kan een situatie ontstaan dat wél opgetreden wordt bij een persoon die tegen Pegida demonstreert met een hakenkruis in een verbodsbord, en tegelijkertijd niet wordt opgetreden tegen een Pegidademonstrant met een hakenkruis in een prullenbak. Dit maakt het handhaven op straat voor de politie complex, met uiteindelijk directe risico’s voor het ontstaan van wanordelijkheden.’

Je zou willen dat alle politici hun beleid zo zouden kunnen uitleggen.

oktober 6, 2017Permalink