Andermans huid doet wonderen tegen racisme

Geef een blanke de illusie samen te vloeien met een zwarte en hij ontwikkelt meer empathie voor de anders gekleurde medemens, beweren Britse en Spaanse onderzoekers in het blad Trends in Cognitive Sciences. De publicatie lijkt perfect getimed, kort na de antiracisme-rellen in Amerika en de Zwarte-Pietendiscussie in Nederland.

DOOR Mark Mieras 22 december 2014

Racisme is lastig te bestrijden. De Britse en Spaanse psychologen willen het daarom over een andere boeg gooien, via een ‘opwindend nieuw mechanisme’.
Racisme ontstaat niet alleen door foute gedachten, maar ook door falende spiegelneuronen in onze hersenen. Daardoor zijn blanken en zwarten, ongeacht hun vooroordelen, minder goed in staat om elkaars gebaren, lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen te lezen, en om de pijn van de ander aan te voelen.

Elkaar leren aanvoelen
Hoe meer je lichaam van dat van een ander verschilt hoe minder je de ander aanvoelt en hoe groter de xenofobie, schrijven de onderzoekers. Dat principe willen ze omkeren: wanneer je mensen de illusie geeft dat ze lichamelijk samenvloeien met iemand van een ander ras verandert dat iets in het zelfbeeld, is het idee. Dat stimuleert vervolgens de spiegelneuronen. Zo kunnen blanken en zwarten elkaar beter leren aanvoelen.

De onderzoekers manipuleerde het zelfbeeld van blanke proefpersonen door ze op een computerscherm of met een VR-bril te confronteren met een alter-ego met een andere huidskleur. Daarna waren de impliciete vooroordelen over zwarten wat geluwd. Gaf men het alterego geen diepbruine maar een paarse huidskleur dan was er geen effect te meten.

Een doorbraak? Psycholoog Daniël Wigboldus noemt het onderzoek heel interessant
Het samenvloeien kan ook simpel worden bereikt met een variant van de bekende rubberen-hand-illusie. De blanke proefpersoon legt zijn rechterhand achter een schermpje. Voor hem ligt een rubberen hand met donkere huidskleur. Worden de echte en de rubberen hand nu op hetzelfde moment en op dezelfde plaats aangeraakt, raken de hersenen in de war. Het stuk rubber lijkt onderdeel van het lichaam te worden. Ook dit experiment leidde tot een daling van vooroordelen en een toename van empathie voor zwarten.

Samenvloeien
Een doorbraak? Psycholoog Daniël Wigboldus, hoogleraar aan de Radboud Universiteit, noemt het onderzoek heel interessant. ‘Dit sluit aan bij het bestaande idee dat negatieve associaties verminderen als je mensen vraagt zich in de ander te verplaatsen. Dat dit ook op een puur lichamelijk niveau werkt, biedt een verklaring voor deze effecten. Het is wel de vraag hoe duurzaam het effect is.’ En wat nu als blanken zich zwart schminken? Helpt dat ook? ‘Een interessante gedachte… maar dat is wel een ander effect. Bij dit type onderzoek gaat het erom dat je samenvloeit met iemand anders.’

 

 

 

 

 

 

december 22, 2014Permalink