Frans euthanasiedrama sleept voort

Het euthanasiedebat in Frankrijk is gisteren verder op scherp gezet nadat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens het staken van de behandeling van een verlamde man opschortte.

Na een verkeersongeval verkeert Vincent Lambert (38) al zes jaar in vegetatieve toestand. Het drama verscheurt zijn familie. Zijn vrouw wil dat zijn behandeling wordt stopgezet, zijn ouders verzetten zich daar uit alle macht tegen. Gisteren bepaalde de Franse Raad van State dat zijn behandeling moet worden gestopt. Maar ’s avonds meldde de advocaat van de ouders dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens het vonnis op hun verzoek weer had opgeschort.

Sinds zijn ongeluk is psychiatrisch verpleegkundige Lambert volledig verlamd en niet meer in staat te communiceren. Zijn bewustzijn is minimaal en er is geen enkele hoop op verbetering. Bovendien heeft hij aangegeven dat hij nooit in een dergelijke staat van afhankelijkheid zou willen verkeren. Zijn vrouw Rachel, de meerderheid van zijn familie en de behandelende artsen wilden daarom de behandeling staken. Gisteren kregen zij gelijk van de Conseil d’État, de Franse Raad van State.
De moeder van Vincent Lambert probeert contact te maken met haar zoon met behulp van een schilderij. Foto Maxppp
De ouders van Lambert, traditionele katholieken, zijn echter fel tegen het stoppen van de behandeling waardoor hun zoon zou komen te overlijden. ‘Vincent is geen groente. We zien dat hij reageert’, zei zijn moeder gisteren, hoewel artsen stellen dat van werkelijke reactie geen sprake kan zijn. ‘Elk leven is de moeite waard. Het is niet aan ons om te beslissen wanneer iemand zal sterven.’

De zaak heeft in Frankrijk grote aandacht getrokken, omdat er druk wordt gediscussieerd over een verruiming van de euthanasiewetgeving. Deze week staat in Pyrenées-Atlantiques een arts terecht die zeven patiënten zou hebben vergiftigd omdat hij ze uit hun lijden wilden verlossen. Tevens begint in de Zuid-Franse Hérault de zaak tegen een voormalige lerares die ervan wordt beschuldigd dat zij haar demente moeder wilde doden.

Vincent is geen kasplantje. We zien dat hij reageert.

Moeder van Vincent over haar zoon
Beide verdachten beroepen zich op de huns inziens veel te strenge euthanasiewet. Ook een meerderheid van de Fransen vindt dat de wet verruimd moet worden.

Anderzijds kregen ook de ouders van Vincent Lambert veel bijval. Tal van ethici vinden, net als de moeder van Lambert, dat elk leven waardevol is. De ouders werden ook gesteund door familieleden van andere patiënten die in vegetatieve toestand verkeren. ‘We gaan naar een samenleving die de zwaksten en meest gehandicapten elimineert’, zei de moeder van zo’n patiënt in Le Figaro. Sommige familieleden vrezen dat ze door justitie gedwongen zullen worden hun dierbare te laten sterven.

Burgerconferentie van Hollande
In het licht van die maatschappelijke verdeeldheid aarzelt president Hollande, zoals wel vaker. In zijn campagne in 2012 beloofde hij de euthanasiewet te zullen ‘moderniseren’. Sindsdien maakt hij echter bijzonder weinig haast. In 2013 stelde hij een ‘burgerconferentie’ in, bestaande uit achttien Fransen die representatief waren voor de bevolking. Volgens deze burgers heeft iedereen aan het einde van zijn leven recht op hulp bij zelfdoding, mits hij wilsbekwaam is en zijn ziekte onomkeerbaar is. Als iedereen in zo’n geval onder medisch toezicht een dodelijk middel wordt verstrekt, is het legaliseren van euthanasie niet nodig, aldus de burgers.

Op basis hiervan had Hollande de knoop kunnen doorhakken. In plaats daarvan gaf hij vorige week twee parlementariërs, de socialist Claeys en de UMP’er Leonetti, opdracht om de mogelijkheden voor een nieuwe wet te onderzoeken. Voorvechters van een liberale euthanasiewet waren verbaasd over de keuze voor Leonetti, auteur van de wet uit 2005 die volgens Hollande juist ‘gemoderniseerd’ moest worden.

Hollande lijkt zijn vingers voorlopig niet te willen branden aan sociaal-culturele kwesties. De beweging tegen het homohuwelijk is nog altijd naarstig op zoek naar nieuwe strijdpunten. Een liberale euthanasiewet leent zich uitstekend voor het mobiliseren van het conservatief-katholieke volksdeel.