Kinderpornoteam kijkt nooit weg

REPORTAGE In Assen begint vandaag een van de grootste kinderpornozaken ooit. Sinds de zaak tegen de Amsterdamse crècheleider Robert M. heeft de opsporing van kinderporno hoge prioriteit.

 

Het gebeurde in een flat. Nog niet zo lang geleden, ergens in Nederland. De rechercheurs hadden eerder signalen gekregen over de bewoner, maar concreet waren de verdenkingen nooit geworden. Tot dat anonieme telefoontje. ‘We zijn binnengevallen, en ja hoor: de flat was ingericht als studio’, zegt teamleider Cor Patist.

 

En dat niet alleen: op de bank zat een jongetje. Te wachten tot de opnamen van de kinderpornofilm zouden beginnen. ‘We waren net op tijd.’

563 zaken

werden in 2013 overgedragen aan het Openbaar Ministerie

De inval in de flat hoort bij het dagelijks werk van de rechercheurs van het twee jaar geleden opgerichte Team Bestrijding Kinderporno en Kindersekstoerisme (TBKK). Was het opsporen van kinderporno jarenlang een versnipperde aangelegenheid, sinds de Amsterdamse zedenzaak in 2010 – waarbij crècheleider Robert M. 83 baby’s en peuters misbruikte – krijgt het bij de politie hoge prioriteit.

In Assen begint vandaag een van de omvangrijkste zedenzaken tot nu toe waarbij het TBKK betrokken was. Frank R. (49) uit Cuijk zou online circa 300 meisjes uit Nederland en België hebben misbruikt, constateerden de kinderpornorechercheurs in Noord-Nederland. Elf van hen zou hij fysiek hebben betast. De zaak R. staat voor een trend: in Nederland komen steeds meer kinderpornozaken aan het licht. De slachtoffers komen uit de hele wereld, en dankzij internet is de hoeveelheid verboden beelden soms bijna onvoorstelbaar.

Doorsneekantoor

Zaken met honderdduizenden foto’s en filmpjes vinden de rechercheurs op het politiebureau in Huizen – een van de elf locaties waar TBKK is gevestigd – inmiddels normaal. Kinderpornorechercheur Diane kan ‘er rustig de hele dag’ naar kijken. Haar werkkamer – een oranje wuppie op haar computer, een foto van haar dochter op het bureau, een pennenbak met een hartje erop – lijkt een doorsneekantoor. Maar in deze wereld moet het beeld van haar computer op zwart zodra buiten de glazenwasser bezig is, en moet de schoonmaker kloppen voor hij binnenkomt.

Want op een dubbel beeldscherm selecteert Diane in hoog tempo foto’s en filmpjes met een inhoud die mogelijk strafbaar is. In snel tempo schieten foto’s langs van piemels, borsten en kinderen. Met speciale software kan ze de inhoud screenen op het percentage bloot. Kan ze achterhalen welke camera er is gebruikt. En met behulp van een speciaal ontwikkeld computerprogramma kan ze in sneltreinvaart onderscheid maken tussen normale porno en kinderporno.

Ervaring

‘Alle kinderpornobeelden moeten we daarna alsnog bekijken en beschrijven voor de strafzaak’, zegt Diane. Soms laat een beeld haar niet los, maar meestal kan ze het goed van zich afzetten. Alleen afbeeldingen van misbruikte dieren kan ze niet aanzien. ‘Raar. Misschien komt het doordat dieren zo hulpeloos zijn en afhankelijk van mensen. Maar dat geldt ook voor baby’s. En afbeeldingen van misbruikte baby’s kan ik emotioneel wel blokkeren door jarenlange politie-ervaring.’

Zowel Diane als Patricia bekijkt de filmpjes zonder geluid, om onverwachts gekrijs van het slachtoffer niet te horen. Als het materiaal het vereist, zetten ze het geluid aan. Het advies dat Patricia kreeg toen ze begon als kinderpornorechercheur: ‘Kijk niet naar de ogen van het slachtoffer maar naar de details.’ Want een afbeelding kan veel verraden over de identiteit van de maker en het slachtoffer. Is de foto gemaakt door een amateur? Wat zeggen de kleding en de make-up? Zo kwam de zaak van Robert M. aan het rollen nadat de Amerikaanse politie afbeeldingen tegenkwam van een 2-jarig jongetje met een Nederlands Nijntje.

‘Kijk eens naar dit filmpje’, zegt Diane. Op het beeld huppelen drie meisjes in hun ondergoed door iets wat lijkt op een hotelkamer. Ze maken elkaar op, frutselen aan elkaars haar. ‘Je weet waar dit naartoe gaat. Dit is nog geen kinderporno, maar we vermelden het wel in het proces-verbaal.’ Net als een foto van een jong meisje dat uitdagend aan haar onderbroekje trekt. Of het meisje dat haar rokje omhoog trekt, of een grote knuffelrups bij haar geslachtsdeel houdt.

Meldpunt

De meeste van de 563 kinderpornozaken die de gezamenlijke TBKK-eenheden in 2013 overdroegen aan het Openbaar Ministerie, begonnen met een melding van het Amerikaanse meldpunt NcMec, waaraan internetbedrijven zoals Facebook, Google en Microsoft verdachte foto’s rapporteren. Een tweede ‘hofleverancier’ is de zedenpolitie, als die bij een inval dubieuze foto’s aantreft. De kinderpornocollectie van Frank R. kwam aan het licht nadat hij werd opgepakt voor ontvoering en seksueel misbruik van een minderjarig meisje.

De kinderpornoverdachten komen uit alle lagen van de bevolking, zegt Patist. Ongeveer eens per week gaan zijn rechercheurs op pad om een verdachte te spreken. Vaak treffen ze een man aan die zijn leven ogenschijnlijk op orde heeft. Niet zelden heeft hij zelf kleine kinderen en is zijn vrouw verbijsterd dat de politie de computers meeneemt uit het rommelhok waar manlief al zijn vrije tijd doorbrengt, worstelend met zijn pedoseksuele geaardheid waarvan niemand iets wist.

Steeds vaker probeert de politie ook producenten van kinderporno aan te pakken en daders die zich schuldig maken aan grooming: contact leggen met kinderen via internet, om hen vervolgens te misbruiken

In het overgrote deel van de kinderpornozaken zijn de verdachten slechts downloaders. Maar steeds vaker probeert de politie ook producenten van kinderporno aan te pakken en daders die zich schuldig maken aan grooming: contact leggen met kinderen via internet, om hen vervolgens te misbruiken. Frank R. wordt ook hiervan verdacht.

Slachtoffers van kinderporno doen niet vaak aangifte. Voor strafrechtelijke vervolging maakt dat niet uit – de beelden zeggen genoeg – dus laat de politie de keuze aan de ouders. Een aangifte kan immers ingrijpend zijn: kinderen worden uitgebreid verhoord en het strafproces kost veel tijd.

‘Het internet is de moderne variant van het fietsenhok: het is de plek waar je seksueel experimenteert’, zegt Patist. ‘Stel: jouw 14-jarige zoon is ervan overtuigd dat hij zich voor de webcam heeft blootgegeven aan een 15-jarig meisje. Wat voor effect heeft het op hem als hij erachter komt dat dit in werkelijkheid een man van 50 was?’