Mantelzorger

© ANP.

 

Hoe vaak heb ik niet gedacht: ik kan altijd nog achter de kassa.

COLUMN Ook ingewikkelder banen gaan eraan door de automatisering, schrijft columnist Lidy Nicolasen. ‘Let op mijn woorden, de perfecte mantelzorger zit er ook aan te komen.’

  • © anp.
  •  

    Iets preciezer: 47 procent van de huidige banen zullen de komende twintig jaar worden opgeslokt door automatisering.

Treur niet om arbeid die ten prooi valt aan automatisering. Het is werk dat verdient te verdwijnen. Want waarom zou jij taken verrichten die net zo goed of zelfs beter kunnen worden uitgevoerd door een computer of een machine?

Dichter/schrijver Vaclav Havel schreef een essay met deze strekking lang voordat hij in 1990 werd gekozen tot de eerste president van Tsjechië. Toen hij zijn essay schreef, stond hij nog met een been in de communistische samenleving waar werkloosheid taboe was. Iedereen verrichtte betaald werk, ook al mocht de uit te voeren taak die naam in veel gevallen nauwelijks dragen. Laten we zeggen dat veel arbeid niet ver verwijderd was van wat onze eigentijdse nietjesverwijderaar te doen heeft.

Achter de kassa
De opmerkingen van Havel schoten me te binnen toen ik in een grote supermarkt mijn eigen kassière mocht zijn. Op het stuur van mijn winkelwagen zat een boordcomputer waarmee ik mijn producten moest scannen alvorens die in het wagentje te leggen. Handig, dacht ik nog, zo kan ik precies zien wat ik uitgeef. Maar dat bleek de bedoeling niet. Aan het einde van mijn rondje langs de schappen, kon ik direct afrekenen met mijn pinpas, zonder tussenkomst van een kassière. Op vertoon van de rekening ging de deuren naar buiten automatisch open.

Geinig, dacht ik meteen, maar meteen daarna, arme kassière. En arme ik. Hoe vaak heb ik mezelf niet voorgehouden dat ik altijd nog achter de kassa kan gaan zitten, mocht het even tegen zitten en de nood aan de man komen. Vergeet het, die tijd is voorgoed voorbij.

  •  

    Een dokter legt het af tegen een computer bij het vaststellen van een ziekte. De computer is sneller en beter dankzij vergelijking van biometrische gegevens. Of de chauffeur. Straks rijden we in met sensoren opgetuigde auto’s.

Automatisering
Het lot treft niet alleen de kassière, bijna de helft van de beroepen wordt overbodig,  weten onderzoekers van de universiteit van Oxford volgens het Britse opinieblad The Economist. Iets preciezer: 47 procent van de huidige banen zullen de komende twintig jaar worden opgeslokt door automatisering. Ook werk dat tot op de dag van vandaag onmisbaar lijkt. De automatisering stopt niet bij werk dat bestaat bij de gratie van de herhaling, ook ingewikkelder banen gaan er aan.

Om iets te noemen: een dokter legt het af tegen een computer bij het vaststellen van een ziekte. De computer is sneller en beter dankzij vergelijking van biometrische gegevens. Of de chauffeur. Straks rijden we in met sensoren opgetuigde auto’s. Blikschade gaat tot de prehistorie behoren. Onze auto manoeuvreert zich vrijwel geluidloos door het verkeer, terwijl wij intussen de krant lezen. Beter misschien: terwijl wij de media (inclusief de sociale) scannen met onze Googlebril.

Want kranten, ach. De Amerikaanse mediagoeroe Zach Wise was in Nederland om de hoofdredacteuren en de journalistenvakbond bij te praten. In een gesprek met Vrij Nederland voorspelt hij dat The New York Times over vijftien jaar helemaal niet meer op papier zal verschijnen. The Times, denkt hij, is de allerlaatste krant die zal verdwijnen. Volgens hem zullen alleen tijdschriften online blijven bestaan en de papieren versie alleen op verzoek. ‘Als printers nu al 3D kunnen printen, waarom zouden ze dan over vijf jaar niet hele tijdschriften kunnen afdrukken, met nietje en al?’

Een gedrukt tijdschrift is er slechts om een bijzonder moment te markeren, als bewaarexemplaar. Daarvoor gebruik je natuurlijk geen ritselend en dun krantenpapier bedrukt met vette inkt die afgeeft op lakens en ontbijtbord. Nee, dan koop je zacht glanzend luxe papier dat je trots op de salontafel kunt leggen om je visite de ogen mee uit te steken. Of ingelijst aan de muur hangen. Kijk wat ze hier over Piet schrijven. Print is cool.

Resistent voor de computer
Van de industriële revolutie en de komst van de eerste computer, weten we dat elke innovatie banen kost én uiteindelijk banen oplevert. In de tussentijd zullen politici ‘voor wat hoort wat’ roepen en de arme nietjesverwijderaar achter de geraniums proberen te trekken. De sociale onrust over de groeiende inkomensverschillen zal toeslaan en de roep om het basisloon zal vleugels krijgen.

Wat moeten we anders Vaclav Havel? Als een Don Quichot de straat op met spandoeken ‘Tegen de vooruitgang’ of moeten we juichen en op zoek naar de uitzonderingen? Die zijn er wel degelijk, schrijft The Economist. Het minst kwetsbaar, dus vrijwel resistent voor de computer, zijn de banen waarvoor originaliteit en sociale interactie onontbeerlijk is. Niet alleen de creatieve beroepen maar ook de banen in de zorg. De computer weet er geen raad mee. Nog niet. Let op mijn woorden, de perfecte mantelzorger zit er ook aan te komen.

 

 

februari 1, 2014Permalink