Natuurvolkeren slapen net zo kort als moderne mens

Twee gevolgde stamleden in Tsumkwe, Namibië.
Twee gevolgde stamleden in Tsumkwe, Namibië. ©

Kort nachtje gehad omdat u gisteravond weer eens zo nodig uw favoriete programma af wilde kijken? Eén troost: bij onze verre voorouders uit de steentijd was het waarschijnlijk niet heel anders.

Natuurvolkeren in Afrika en Zuid-Amerika slapen gemiddeld maar zo’n 6,4 uur per nacht, blijkt uit nieuw onderzoek. Na zonsondergang blijven de jagerverzamelaars nog uren voor het kampvuur hangen, het oerequivalent van RTL Late Night, en overdag even een uiltje knappen doen ze nauwelijks.

Dat gaat in tegen de vaak gehoorde gedachte dat we door onze moderne leefstijl met kunstlicht en koffie ‘onnatuurlijk’ weinig zouden slapen, schrijft een team onder leiding van de Amerikaanse slaapexpert Jerome Siegel in vakblad Current Biology.

Tussen 5,7 en 7,1 uur slaap

De groepen hebben geen woord voor slapeloosheid in hun taal

De onderzoekers in het vakblad Current Biology

De wetenschappers volgden 94 traditioneel levende stamleden in Tanzania, Namibië en Bolivia met een activiteitenmeter om de pols, en zagen maar weinig verschil met de moderne westerse stadsmens. Zo bleven de jager-verzamelaars na zonsondergang nog gemiddeld drieënhalf uur op, en sliepen ze tussen de 5,7 en de 7,1 uur. Aangezien de stammen ver van elkaar wonen, mag je aannemen dat die zaken ‘een menselijk kernpatroon van slapen uitdrukken’, aldus de onderzoekers.

Stamleden zijn al vroeg uit de veren: ruim voor zonsopkomst, als de temperatuur begint te stijgen. Alleen ‘s winters draaien de natuurvolkeren zich nog eens om. Gemiddeld een uurtje langer, slaapt men dan. Duidelijk is ook dat de ene stammenmens de andere niet is: van persoon tot persoon verschilde de slaapduur soms flink.

Toch slapen de ‘paleoslapers’ opvallend goed. Bij de moderne mens heeft zo’n 10 tot 30 procent geregeld slaapproblemen. Maar in Afrika hadden de onderzoekers de grootste moeite om aan de stammenleden uit te leggen wat slecht slapen eigenlijk is: ‘De groepen hebben geen woord voor slapeloosheid in hun taal.’

Oerslaap

Je moet goed letten op wat voor jezelf de optimale slaapduur is

Slaapexpert Winni Hofman van de Universiteit van Amsterdam

Siegel denkt dat mensen met slaapproblemen nog wat kunnen leren van de natuurvolkeren. Vooral temperatuurdalingen en -stijgingen, ‘grotendeels geëlimineerd in de moderne slaapomgeving’, lijken bij de stammen ‘een krachtige natuurlijke regulator van slaap’, aldus de onderzoekers.

‘Zeer interessant, gedegen onderzoek met een buitengewoon verrassende uitkomst’, vindt slaapexpert Winni Hofman van de Universiteit van Amsterdam, zelf niet betrokken bij de Amerikaanse studie. ‘Het zet een vraagteken bij de absoluutheid van wat we denken. Is het wel waar dat we zo’n enorm slaaptekort hebben?’ Overigens is niet geheel uit te sluiten dat de wetenschappers korte dutjes over het hoofd zien, tekent Hofman aan: de activiteitenmeters die de jager-verzamelaars droegen, pikken niet alles op.

De nieuwe ontdekkingen over de ‘oerslaap’ zijn overigens geen reden om maar wat aan te rommelen met de nachtrust, benadrukt Hofman. ‘Je moet goed letten op wat voor jezelf de optimale slaapduur is. En oppassen met beeldschermen die blauw licht afgeven: dat vertraagt de inslaaptijd.’

oktober 18, 2015Permalink