Overvallers gebruiken vaak pas fysiek geweld als slachtoffers zich verzetten

Tip voor als u oog in oog staat met een overvaller: laat ‘m met rust

Door: Willem Feenstra − 16/10/13, 07:12
© anp. Een inbreker probeert een huis binnen te komen. Volgens het onderzoeksbureau Politie en Wetenschap kun je een crimineel voor je eigen veiligheid beter met rust laten dan confronteren met zijn daad.

Overvallers gebruiken vaak pas fysiek geweld als slachtoffers zich verzetten. Dat blijkt uit een onderzoek van Politie en Wetenschap, een onafhankelijk onderzoeksprogramma bij de politie. Het onderzoek wordt vandaag gepubliceerd.

  • Van de 155 bestudeerde overvallen lukte het in vier gevallen de dader zonder buit te laten vertrekken. In drie van deze vier gevallen was sprake van escalatie van geweld, metzwaar letsel voor de slachtoffers als gevolg.

Om geweld te voorkomen is het volgens de onderzoekers verstandig overvallers geen strobreed in de weg te leggen en het hen zelfs zo makkelijk mogelijk te maken de overval snel af te handelen.

De onderzoekers spraken met 104 criminelen die in totaal 155 overvallen pleegden. Bij de overvallen waarbij slachtoffers geen enkele weerstand boden, werd in 45 procent van de gevallen geweld gebruikt. De incidenten waarbij slachtoffers zich wel verzetten, mondden in 84 procent van de gevallen uit in geweld.

Onschuldige tactiek is extreem gevaarlijk
Uit eerder onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de slachtoffers zich verzet bij een overval. Veel slachtoffers proberen de criminelen er tijdens de overval van te overtuigen dat ze iets verkeerds doen. Die op het oog onschuldige techniek is extreem gevaarlijk, zegt Marie Rosenkrantz Lindegaard van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). ‘Overvallers twijfelen heel vaak. Als ze zichzelf er eindelijk van hebben overtuigd de overval te plegen en het slachtoffer probeert vervolgens op ze in te praten, vinden ze dat niet leuk. Dan delen ze snel klappen uit.

De afgelopen jaren lieten diverse politici zich uit over wat burgers zouden kunnen doen als ze worden overvallen. Minister Ivo Opstelten (Justitie) wilde slachtoffers die met geweld reageren beschermen.

Minister-president Mark Rutte zei ook dat hij de rechten van slachtoffers wilde verruimen. ‘Mocht u onverhoopt geconfronteerd worden met een inbreker in huis en u slaagt erin om die met een paar ferme tikken het huis uit te jagen, dan wordt de inbreker in de boeien afgevoerd en niet u.’

De aanpak van Rutte is volgens de onderzoekers onverstandig. ‘Van de 155 bestudeerde overvallen lukte het in vier gevallen de dader zonder buit te laten vertrekken. In drie van deze vier gevallen was sprake van escalatie van geweld, metzwaar letsel voor de slachtoffers als gevolg.’

‘Accepteer dat het gebeurt’
Het ministerie van Veiligheid en Justitie laat in een reactie weten dat het sterk van de situatie afhangt of slachtoffers de confrontatie moeten zoeken. ‘Ons eerste advies is: accepteer dat het gebeurt, kijk goed om je heen en bel zo snel mogelijk 112′, aldus een woordvoerder. De politie adviseert burgers te handelen volgens het RAAK-principe: Rustig blijven, Aanvaarden, Afgeven, Kijken.

Of het aantal overvallen zal stijgen als mensen zich voortaan meteen gewonnen geven, weten de onderzoekers niet. Lindegaard: ‘Het zou kunnen dat het op die manier een aantrekkelijker beroep wordt. Wij hebben alleen gekeken naar de mate van geweld. Verzetten kan, maar de kans dat je de daders tegenhoudt, is erg klein en de kans dat je gewond raakt erg groot.

oktober 16, 2013Permalink