Recept voor een betere gezondheidszorg

Onze gezondheidszorg is gebouwd op gelijkheid en meetbaarheid. Maar mensen verschillen van elkaar, zegt geriater Joris Slaets. Hij stelt voor van het medisch consult weer een ontmoeting te maken.

Recept voor een betere gezondheidszorg: laat mensen hun verhaal vertellen

Correspondent Goede gesprekken
Lex BOHLMEIJER

Foto: Marijn Smulders (voor De Correspondent)

De Correspondent
Lex Bohlmeijer – in gesprek met Joris Slaets
SoundCloud

Interview

Hij is arts en heeft een grote belangstelling voor filosofie.

Dat is niet zo gek, want in zijn tak van sport, de ouderengeneeskunde, valt vaak maar weinig te genezen. Wat wel veel naar boven komt: de vraag naar de zin van het leven. En dan zijn het de filosofen die helpen een antwoord te formuleren.

In de Els Borst Lezing die Joris Slaets (1953) onlangs gaf Je kan de lezing hier terugvinden.citeerde hij dan ook de Joodse filosoof Emmanuel Levinas: ‘Ik benader de andersheid van een Ander vanuit de verbondenheid die ik met hem heb en niet door buiten de relatie te treden om over de termen ervan te reflecteren.’

Levinas keerde zich tegen het liberale gedachtegoed waarin autonomie, vrijheid en gelijkheid centraal staan. Voor hem zijn de belangrijkste waarden juist te vinden in verbondenheid. Precies zo denkt Slaets’ over de gezondheidszorg: de relatie tussen patiënt en arts is van groot belang, groter misschien wel dan autonomie of meetbaarheid.

Het relationele is bijna volledig weggefilterd uit medische procedures

Maar juist dit relationele aspect is bijna volledig weggefilterd uit de procedures – en dat is een schrijnend gemis.

Tijd voor het verhaal

In zijn lezing zette Slaets twee zorgperspectieven tegenover elkaar: het normatieve en het narratieve.

Onze gezondheidszorg is opgebouwd binnen het normatieve kader: de regels, procedures en modellen gelden zonder onderscheid des persoons. Ze zijn objectief en meetbaar. En ze zijn negatief geladen: binnen dit ‘luik’ streef je naar het wegnemen van klachten, ziekten, lijden.

In plaats daarvan stelt Slaets voor om een narratief kader in te bouwen. Daarin creëer je ruimte voor de patiënt om zijn of haar verhaal te vertellen. Het consult wordt zo een ontmoeting, luisteren wordt net zo belangrijk als het zoeken naar een oplossing of het opstellen van een behandelplan. Slaets is ervan overtuigd dat artsen dan veel betere medische besluiten gaan nemen.

Hoe meet je dat?

Belangrijke vraag, gezien de zorgverzekeraars, blijft natuurlijk hoe je dat dan allemaal meet. Bij de Leyden Academy on Vitality and Ageing Bezoek hier de website van de Leyden Academy on Vitality and Ageing.doen ze daar onderzoek naar. In opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ontwikkelen ze een zogeheten Leefplezierplan.

Want de oplossing is even simpel als elegant: in plaats van boekwerken vol te schrijven met objectieve waarnemingen (‘mevrouw is vannacht drie keer naar de wc geweest,’ enzovoorts) nodig je mensen uit om een klein verhaal te vertellen. Startpunt is de vraag: ‘Is er iets wat u vandaag geraakt heeft?’

Het antwoord mag positief of negatief zijn. Het verhaal kan verteld worden door de patiënt, de familie en de zorgverlener. Zij zijn de baas over hun verhaal.

En zij zouden op die manier weleens nieuw inzicht kunnen bieden in de échte kwaliteit van .

 

december 12, 2017Permalink