Recht op zorg maar geen plek

Oudere op de spoedafdeling van een verzorgingshuisOudere op de spoedafdeling van een verzorgingshuisNieuwsuur

Het verzorgingshuis verdwijnt sneller dan gedacht. Zorgbehoevende ouderen, met een indicatie, staan op wachtlijsten. Ze hebben wel recht op een plek in een instelling, maar er is geen geld meer voor. Tegelijkertijd staan er veel kamers leeg. Te gast in de studio Aad Koster, directeur van brancheorganisatie ActiZ.

Budget te snel afgebouwd

Vanwege het kabinetsbeleid koopt het zorgkantoor in hoog tempo steeds minder plekken in bij verzorgingshuizen. In Gorinchem staan nu 20 kamers leeg in verzorgingshuizen. Tegelijkertijd staan er 20 mensen op de wachtlijst, vooral ouderen met geheugenproblemen en lichamelijke klachten met recht op een plek. Zij wonen nu noodgedwongen thuis.

Volgens het kabinet worden dit soort plekken pas vanaf 2016 gehalveerd. Maar de praktijk laat zien dat het nu al aan de orde is. Ook zorgbestuurder Peter Smittenaar merkt in Breda dat het budget te snel wordt afgebouwd. “Wij hebben nu 45 mensen op de wachtlijst, en die mensen kunnen wij ook op termijn geen plek aanbieden, die zullen toch thuis moeten blijven wonen.”

Zelfstandig thuis

Nederland werkt met het zorgzwaartepakket (ZZP), dat beschrijft welke ondersteuning of zorg iemand nodig heeft. Het kabinet wil dat mensen langer zelfstandig thuis blijven wonen. Vorig jaar kreeg de lichtste groep cliënten al geen toegang meer tot het verzorgingshuis (ZZP1 + 2). Sinds dit jaar heeft een grote groep iets zwaardere cliënten ook geen recht meer op een plek (ZZP3). Volgens het kabinet wordt in 2016 de volgende groep pas getroffen, de licht dementerenden (ZZP4). Maar de praktijk loopt daarop vooruit.

Dagbesteding

Ook de dagbesteding heeft nu al te maken met budgetkortingen. De dagbesteding voor dementerenden die nog thuis wonen is niet meer overal gegarandeerd. Specialist ouderengeneeskundige Nieske Heerema ziet in Gorinchem dagelijks op verzoek van huisartsen problematische ouderen die thuis wonen. Zij kan nu al geen (extra) dagbesteding meer regelen voor deze ouderen die het hard nodig hebben en er een indicatie voor hebben.

Heerema: “Vorig jaar was het geen probleem om dagbesteding te regelen, dat hadden we binnen een week voor elkaar, dan kon je echt iets betekenen. En nu is het maart en we hebben geen mogelijkheden meer. Ik zie het voor de rest van het jaar niet verbeteren. Dit probleem gaat alleen maar toenemen.” In 2015 krijgen gemeenten de verantwoordelijkheid over begeleiding en dagbesteding. Het budget wordt dan gekort met 25 procent.

Schrijnend

Ook de beroepsvereniging Verenso van specialisten ouderengeneeskunde zegt dat er veel te snel plekken verdwijnen en dat te snel wordt gezegd dat mensen het thuis wel redden. “Indicaties verzilveren is lastig, de indicaties krijgen is ook steeds lastiger. Het is heel schrijnend wanneer je vindt dat je bepaalde zorg moet leveren en dat niet kan”, zegt Verenso-voorzitter Nienke Nieuwenhuizen.

Niet verantwoord

Wethouder van Breda Bob Bergkamp is optimistisch over de hervormingen in de zorg en denkt dat in Breda de gemeente vanaf 2015 juist veel goed kan regelen voor ouderen die thuis wonen. Maar ook hij ziet problemen opdoemen als het gaat om mensen met beginnende dementie (ZZP4). De begeleiding voor de helft van deze groep komt straks op het bordje van de gemeente.

Bergkamp liep mee in verschillende verzorgingshuizen en kwam tot de conclusie dat het niet verantwoord is om mensen die licht aan het dementeren zijn langer thuis te laten wonen. “Die zijn een gevaar voor zichzelf en de omgeving, die moeten echt een plekje kunnen vinden waar er iemand voor ze zorgt.”

Sluitingen

Iedere week worden er nieuwe sluitingen van verzorgingshuizen aangekondigd. Op deze site wordt de laatste stand van zaken bijgehouden door organisatieadviesbureau Berenschot in samenwerking met de NOS. Ouderen die nu in een verzorgingshuis wonen behouden recht op een plek, maar zullen misschien wel moeten verhuizen.

Wachtlijst

Het ministerie van Volksgezondheid kan Nieuwsuur niet vertellen hoeveel mensen er op dit moment op de wachtlijst staan voor een plek in het verzorgingshuis. Het ministerie verwijst naar een brief die half april naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Lees hier de vragen van Nieuwsuur en de antwoorden van het ministerie over de afbouw van verzorgingshuizen.

 

 

 

 

maart 30, 2014Permalink