Was mijn ondergoed maar van ijzer

image

 

Afghanistan Kunstenares Kubra Khademi werd ooit betast. Het inspireerde haar tot een statement in Kabul tegen vrouwonvriendelijkheid: een harnas met forse uitstulpingen.
DoorFLORIS VAN STRAATEN14 MAART 2015
Kubra Khademi, een Afghaanse kunstenares die onlangs in haar eentje in de straten van Kabul een opzienbarende protestactie voerde tegen seksuele intimidatie jegens de Afghaanse vrouw, is na doodsbedreigingen ondergedoken. In haar schuilplaats stond ze donderdag een camerateam van de BBC te woord.

De 27-jarige Khademi gordde eind vorige maand, over haar gewone kleren heen, een soort karikaturaal metalen pantser aan met forse uitstulpingen voor de borsten en een zeer geprononceerd achterwerk. In die uitdossing begaf ze zich op straat in de wijk van Kabul waar ze zelf woont.

Ze had zich voorgenomen zeker tien minuten met haar harnas over straat te lopen. Na acht minuten moest ze al vluchten
Ze had zich voorgenomen zeker tien minuten met haar harnas over straat te lopen, vertelde ze de BBC-verslaggever. Het werden er acht. Vrijwel onmiddellijk werd ze omringd door woedende mannen en jongens, die wilden weten wat haar bezielde en haar voor ‘hoer’ uitmaakten. Anderen maakten volgens ooggetuigen van de opwinding gebruik om enkele meisjes in de menigte te betasten. Ook Khademi werd betast én met stenen bekogeld.

De meeste omstanders zagen het als een flagrante schending van de traditionele gedragscodes. Die schrijven voor dat vrouwen zo min mogelijk van hun lichaamsvormen tonen en niet de aandacht op zich vestigen.

Ze wist dat ze provoceerde

Enige reactie had Khademi, zelf al als kleuter en later als jonge vrouw ook seksueel lastig gevallen, wel verwacht. Ze besefte heel goed dat haar daad als een provocatie zou worden uitgelegd. Maar al na acht minuten werd haar de grond te heet onder de voeten en stapte ze ijlings in de gereedstaande auto van een vriend. Sommige mannen probeerden haar nog tegen te houden en klommen op het dak, maar ze wist te ontkomen.

Beelden van haar protest circuleerden kort daarop op de sociale media en het regende onmiddellijk doodsbedreigingen van fundamentalistische zijde aan haar adres. Daarop besloot Khademi voorlopig onder te duiken.

Niet ver van de plaats van haar protest was Khademi zeven jaar geleden op de openbare weg aangerand door een man. Iets wat haar al vaker was overkomen in dezelfde buurt. Toen ze het ditmaal op een schreeuwen zette, keken omstanders tot haar verbazing niet verwijtend naar de dader maar naar haar. „Hoe durf je zo te schreeuwen, hoer”, riepen ze.

Het was alsof er iets dood was
Maar de directe inspiratie voor haar geharnaste protest kwam van een traumatische ervaring als vijfjarige, toen een man haar betastte alsof ze een willekeurig object was. „Het was alsof er iets dood was. Wat ik me van die dag herinner is alleen maar één zin, die ik toen uitsprak: „Ik wou dat mijn ondergoed van ijzer was”.

Met die zin in het achterhoofd benaderde ze een smid in Kabul, die vreemd opkeek maar haar ongewone bestelling voor het harnas van haar protest zonder sputteren uitvoerde.

Hoewel Khademi zei geschrokken te zijn door de felheid van de reacties op haar protest, zei ze dat ze geen spijt heeft .

De kunstenares heeft al eerder op artistieke wijze actie gevoerd tegen geweld jegens vrouwen. In een kunstgalerij in Kabul protesteerde ze in 2013 symbolisch tegen zulk geweld door zichzelf bijna een uur lang steeds klappen in het gezicht te geven.


Een versie van dit artikel verscheen op zaterdag 14 maart 2015 in nrc.next.
Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Media BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.

 

maart 14, 2015Permalink