Over zorg laat het kabinet zich echt niet meer vermurwen

ANALYSE Dat het kabinet zich niet geliefd maakt met de ingreep in de langdurige zorg, neemt het op de koop toe. Uitstel kan het zich niet veroorloven

DOOR Gijs Herderscheê 

Terwijl de roep aanzwelt om de hervorming van de langdurige zorg met zeker een jaar uit te stellen, toont het kabinet zich onvermurwbaar: uitstel is te duur. Bovendien willen VVD en PvdA de politieke druk nu niet van de ketel halen.

Deze week besluit de Tweede Kamer over de grootste maatschappelijke hervorming uit het regeerakkoord, de ingreep in de langdurige zorg. Hulpbehoevende ouderen moeten langer thuis blijven wonen met hulp van familie, kennissen en gemeente.

Nu het beslissende moment nadert, groeit de onrust onder ouderen. Dinsdag schaarde een reeks bekende Nederlanders zich achter de oproep van Abvakabo FNV om de operatie een jaar uit te stellen. Onder anderen Sonja Barend, Frits Barend, Britta Böhler, Wijnand Duyvendak, Arnold Heertje, Jan Marijnissen, Freek de Jonge, Jan Pronk, Maarten ’t Hart en Ebru Umar zetten er hun handtekening onder. De FNV-koepelorganisatie deed in het weekend een vergelijkbare oproep. Zorgverzekeraars van hun kant vragen het kabinet ook om uitstel. Dan gaat het om de tweede zorgwet die later behandeld wordt. Daarin krijgen verzekeraars nieuwe taken, zoals de thuisverpleging. Verzekeraars willen meer tijd om dat goed te organiseren.

1,3 miljard euro denkt het kabinet volgend jaar te besparen met de zorghervorming

Het kabinet zal zich er weinig of niets aan gelegen gelegen laten liggen. Daar zijn grofweg vier redenen voor. In de eerste plaats heeft het in politiek opzicht weinig te vrezen. De coalitie heeft zich immers verzekerd van een meerderheid in de Tweede en de Eerste Kamer, dankzij het zorgakkoord dat vorige week werd gesloten met D66, ChristenUnie en SGP.

In de tweede plaats heeft de Abvakabo zich wat het kabinet betreft een jaar geleden al buitenspel gezet door niet mee te doen aan het eerste akkoord over de hoofdlijnen van de zorghervorming. Dat sloot het kabinet met alle andere denkbare lobbyclubs in de zorg. Dat de Abvakabo nu een reeks BN’ers voor de kar heeft staan, doet voor het kabinet niets af aan die buitenspelpositie.

200 verpleeg- en verzorgingshuizen zullen sluiten, vreest de koepelorganisatie Actiz.

In de derde plaats is het kabinet ervan overtuigd dat er geen tijd te verliezen is. De druk moet op de ketel blijven, bevestigen bronnen rond de ministersploeg. Sterker nog: juist omdat het kabinet zich bewust is van de grote zorgen bij gemeenten en zorgorganisaties, wordt de tijdsdruk nog wat verder opgevoerd.

Omdat alle betrokkenen op lokaal niveau zo snel mogelijk moeten weten hoeveel taken en hoeveel geld zij volgend jaar krijgen, moet de wet nog voor de zomer door het parlement worden geloodst. Dan hebben de nieuwe gemeentebesturen nog tijd om contracten te sluiten voor de inkoop van alle benodigde zorg, vindt het kabinet. Gemeenteambtenaren zijn, als het goed is, al een eind op streek met de voorbereiding.

Moeilijk vechten

Uitstel verandert volgens het kabinet bovendien niets aan de beeldvorming, waartegen het sowieso moeilijk vechten is. Zo becijfert de club van verpleeg- en verzorgingshuizen Actiz dat 200 tehuizen gaan sluiten. Het kabinet spreekt dat tegen: hooguit 20 procent van die huizen wordt getroffen door het beleid. De rest sluit vooral omdat de gebouwen niet meer functioneel zijn.

Ander voorbeeld: Een dementerende man die naar een verzorgingshuis moet, wordt van zijn vrouw gescheiden. Het tehuis heeft geen plek voor beiden. Daarvan krijgt het kabinet de schuld. Staatssecretaris van Rijn van Volksgezondheid wordt niet moe om tegen te werpen: zowel de oude als de nieuwe wet schrijven voor dat echtparen in deze situatie bijeen mogen blijven. Het tehuis schiet dus tekort.

Het kabinet verwacht dat het de strijd om deze beeldvorming toch wel verliest, ook bij uitstel. Bovendien is er nog een vierde drijfveer: Brussel. De zorghervorming moet volgend jaar 1,3 miljard euro besparing opleveren, oplopend tot ruim 3 miljard in 2017. Die bezuiniging is nodig om te voldoen aan de Europese begrotingsafspraken waar Nederland altijd pal voor stond. Vorig jaar, toen Nederland dreigde die norm weer te overschrijden, bood Brussel uitstel op voorwaarde dat het kabinet door zou pakken met de grote, structurele hervormingen. Ook in de zorg. Die afspraak nu alsnog schenden, dat is voor premier Rutte en zijn ploeg niet echt een reële optie.

 

april 23, 2014Permalink